چسبندگی روده یکی از مشکلات شایع گوارشی است که در برخی مواقع میتواند تهدید کننده زندگی فرد باشد. این وضعیت زمانی رخ میدهد که بافتهای روده به هم چسبیده و حرکت طبیعی آنها مختل میشود. چسبندگی روده میتواند ناشی از جراحیهای قبلی، بیماریهای التهابی و حتی عوامل ژنتیکی باشد.
در این مقاله به بررسی علل، علائم، روشهای تشخیص و درمان انسداد روده خواهیم پرداخت تا اطلاعاتی جامع و مفید در اختیار شما قرار دهیم.

چسبندگی روده چیست؟
چسبندگی روده به وضعیتی گفته میشود که در آن نوارهای بافتی به نام اسکار بین اندامها و بافتهای داخل شکم ایجاد میشود و موجب چسبیدن رودهها به یکدیگر یا سایر اعضا میشود. این عارضه میتواند باعث انسداد جزئی یا کامل رودهها شود، که در نتیجه آن عبور طبیعی مواد از دستگاه گوارش مختل میگردد.
چسبندگی و انسداد روده معمولاً پس از جراحیهای شکمی یا لگنی رخ میدهد و ممکن است منجر به درد مزمن شکم یا بروز انسداد شود. در صورت عدم درمان، چسبندگی میتواند به وضعیتهای خطرناک و نیاز به مداخله پزشکی جدی تبدیل گردد.
برای دریافت مشاوره رایگان درباره چسبندگی روده فرم زیر را پر کنید.
علت چسبندگی روده
چسبندگی روده معمولا به دلیل نقص در عملکرد رودهها یا وجود یک مانع در مسیر حرکت مواد داخل روده اتفاق میافتد. بطور کلی شایعترین دلایل بروز این مشکل عبارتند از:
- وجود یک شیء خارجی در مسیر روده
- التهاب روده
- جراحی اندامهای داخلی شکم مثل لاپاراسکوپی آپاندیس، کیسه صفرا یا جراحی لگن
- پیچخوردگی روده
- عفونت روده
- فتق
- اختلالات عصبی یا عضلانی
- آماس واگراهه
- سرطان روده و معده
- فلج روده بیماری کرون
🔔بیشتر بدانید: انسداد روده بعد از جراحی چاقی
علائم چسبندگی روده
چسبندگی روده ممکن است با نشانهها و علائم مختلفی همراه باشد که شدت آنها بستگی به محل و میزان انسداد روده دارد. برخی از علائم رایج چسبندگی روده عبارتند از:

- درد شکمی شدید: درد میتواند ناگهانی و شدید باشد و در ناحیه انسداد روده احساس شود. این درد ممکن است مداوم یا ضربانی باشد.
- تورم و نفخ شکمی: انسداد روده میتواند باعث تجمع گاز و مایعات شود که منجر به تورم و نفخ شکم میگردد. شکم ممکن است سفت و متورم به نظر برسد.
- تغییرات در الگوی مدفوع: افرادی که دچار چسبندگی روده میشوند، ممکن است دچار یبوست، اسهال یا ترکیبی از این دو مشکل شوند.
- استفراغ و تهوع: این علائم اغلب به علت تجمع مواد غیر قابل عبور در رودهها به وجود میآید.
- علائم دیگر: کاهش اشتها، لاغری، احساس خستگی و ضعف عمومی نیز از دیگر علائم رایج چسبندگی روده به شمار میآیند.
🔔بیشتر بدانید: سندروم روده تحریک پذیر
آیا چسبندگی شکم باعث انسداد روده می شود؟
چسبندگی شکم میتواند موجب پیچیدگی یا تغییر موقعیت رودهها شود که این خود مانعی برای عبور طبیعی محتویات روده ایجاد میکند. این انسداد میتواند جزئی یا کامل باشد و مانع از حرکت صحیح غذا و مدفوع در روده گردد. در چنین شرایطی، نیاز به درمان فوری و مراقبت پزشکی است.
راه های تشخیص انسداد روده
تشخیص انسداد روده توسط پزشک معمولاً با ترکیبی از معاینه فیزیکی و آزمایشهای مختلف انجام میشود. پزشک ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و سپس با معاینه شکم و گوش دادن به صدای رودهها، به شواهدی برای انسداد پی میبرد. پس از آن، روشهای مختلف تشخیصی برای تایید وضعیت انجام میشود:
- سی تی اسکن: این آزمایش تصاویری دقیق از رودهها فراهم میکند که به پزشک کمک میکند تا انسداد و محل دقیق آن را شناسایی کند.
- آزمایش خون: این آزمایشها برای بررسی عملکرد اندامهای حیاتی مانند کبد و کلیه و همچنین میزان الکترولیتها انجام میشود.
- کولونوسکوپی: در صورت مشکوک بودن به انسداد در روده بزرگ، پزشک کولونوسکوپی را تجویز میکند. در این روش، یک لوله مجهز به دوربین از طریق مقعد وارد روده شده و آن را بررسی میکند.
- تصویر برداری با اشعه ایکس: این روش نیز به تشخیص انسداد و چسبندگی در شکم کمک میکند و تصاویری مشابه با سی تی اسکن به پزشک ارائه میدهد.
چرا دکتر ناصر ملک پور؟!
12 سال هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
چاپ 61 مقاله علمی پژوهشی و 2 جلد کتاب
پایهگذار رشته فلوشیپ لاپاروسکوپی
بیش از 10/000 جراحی موفق و جراحی چاقی

درمان چسبندگی روده
درمان چسبندگی روده به تشخیص دقیق و انجام اقدامات مناسب بستگی دارد. پس از شناسایی انسداد روده، درمان باید فوراً آغاز شود و بستگی به شدت وضعیت بیمار، روشهای مختلفی برای درمان وجود دارد:
- استراحت دادن به رودهها : در ابتدا، پزشک ممکن است به بیمار توصیه کند که از خوردن غذا و نوشیدنی خودداری کند تا رودهها استراحت کنند. مواد غذایی از طریق وریدی وارد بدن میشود تا تعادل الکترولیتها حفظ شود و عملکرد بدن مختل نشود.
- استفاده از لولههای بینی – معدهای : این لولهها برای تخلیه باد و گازهای جمع شده در روده به کار میروند و از طریق بینی وارد گلو و معده میشوند. این روش به تسهیل عبور محتویات روده کمک میکند.
- دارو درمانی : اگر چسبندگی روده ناشی از عفونتها باشد، پزشک ممکن است از داروهای خاصی برای درمان آن استفاده کند تا عفونت کنترل شود و انسداد برطرف گردد.
- جراحی روده : در موارد شدید که روشهای دیگر مؤثر نباشند، جراحی انجام میشود. این روش شامل عمل لاپاراسکوپی روده یا برداشتن بخشهای آسیب دیده روده است و به ویژه در مورد پیچخوردگی، تومورها یا فتقها به کار میرود.
جلوگیری از چسبندگی روده
به طور کلی روش خاصی برای جلوگیری از بروز چسبندگی روده وجود ندارد اما برخی اقدامات میتوانند خطر بروز آن را کاهش دهند. انتخاب روش جراحی مناسب، مانند عمل لاپاراسکوپی، میتواند به طور قابل توجهی از تشکیل چسبندگی جلوگیری کند. در این روش، به جای برشهای بزرگ، چند برش کوچک برای وارد کردن ابزار جراحی استفاده میشود.
علاوه بر این، رعایت سبک زندگی سالم نیز اهمیت دارد. تغذیه مناسب با میوه و سبزیجات، ورزش منظم و مصرف داروهایی که به بهبود حرکات روده کمک میکنند، میتوانند نقش مؤثری در پیشگیری از چسبندگی روده ایفا کنند.
عوارض چسبندگی روده

چسبندگی روده اگر به موقع درمان نشود، میتواند منجر به عوارض جدی شود. یکی از خطرات آن مرگ بافتهای روده است که به دلیل انسداد، خونرسانی قطع شده و ممکن است دچار پارگی گردد.
این وضعیت میتواند به عفونت شدید، مانند پریتونیت، منجر شود. همچنین در موارد مزمن، آسیب به عصبهای روده و اختلال در عملکرد آنها احتمال دارد. با تشخیص و درمان به موقع، این عوارض به طور چشمگیری کاهش مییابد و سلامت بیمار حفظ میشود.
سوالات متداول درباره چسبندگی روده
بله، چسبندگی روده یک بیماری کاملا جدی است و در صورت مشاهده علائم آن نیاز است فورا به پزشک مراجعه نمایید.
خیر، چسبندگی روده در واقع نوارهای بافتی است که بین بافتها و اندامهای شکمی بوجود میآیند.
جراحی چسبندگی روده معمولا یک عمل پیچیده و خطرناک است اما میزان خطر و پیامدهای آن بسته محل و شدت چسبندگی، سطح تخصص جراح و وضعیت عمومی بیمار بستگی خواهد داشت.
کلام آخر
چسبندگی روده یک مشکل جدی است که میتواند تاثیرات قابل توجهی بر سلامت فرد داشته باشد. با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، میتوان از بروز عوارض جدی جلوگیری کرد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشید. اگر چه پیشگیری از این مشکل کاملاً ممکن نیست، اما با رعایت سبک زندگی سالم و انجام اقدامات پزشکی صحیح، خطرات ناشی از انسداد روده کاهش مییابد. مشاوره و مراقبتهای به موقع از اهمیت ویژهای برخوردار است.