تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس موضوعی است که شاید بسیاری از افراد آن را فقط به درد پا یا خستگی بعد از چند ساعت راه رفتن ربط بدهند. اما واقعیت این است که ماجرا میتواند عمیقتر از اینها باشد. کفش پاشنه بلند برای خیلیها نماد زیبایی، اعتماد به نفس و استایل است، اما در عین حال تغییراتی در نحوه ایستادن، راه رفتن و حتی جریان خون پاها ایجاد میکند که نباید نادیده گرفته شود.
اگر شما هم بعد از پوشیدن این نوع کفشها احساس سنگینی، درد یا برجستهتر شدن رگهای پا را تجربه کردهاید، احتمالا این سؤال برایتان پیش آمده که آیا بین پاشنه بلند و واریس ارتباطی وجود دارد یا نه. در ادامه این مقاله، به صورت دقیق و علمی اما قابل فهم بررسی میکنیم که کفش پاشنه بلند و تاثیر آن در واریس چگونه است، چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند و چطور میتوان این اثرات را کاهش داد. پس حتما ادامه مطلب را دنبال کنید.
تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس
پوشیدن کفش پاشنه بلند فقط یک انتخاب ظاهری نیست و میتواند اثرات قابل توجهی بر سلامت پاها، به ویژه رگهای خونی آنها داشته باشد. زمانی که پاشنه پا بالاتر از حالت طبیعی قرار میگیرد، تعادل بدن تغییر میکند و فشار بیشتری به قسمتهای خاصی از پا وارد میشود.
این تغییر وضعیت باعث میشود جریان بازگشت خون از پاها به سمت قلب به شکل ایدهآل انجام نشود و رگهای وریدی تحت فشار بیشتری قرار بگیرد. در طولانی مدت، تکرار این شرایط میتواند زمینه را برای بروز یا تشدید واریس فراهم کند، به خصوص در افرادی که به طور ژنتیکی یا سبک زندگی مستعد این مشکل هستند.
برای دریافت مشاوره و نوبت معاینه فرم زیر را پر کنید.
آیا پوشیدن کفش پاشنه بلند باعث واریس میشود؟
پوشیدن کفش پاشنه بلند به خودی خود و با یکی دو بار استفاده معمولا باعث ایجاد واریس پا در بانوان نمیشود و جای نگرانی ندارد. حتی بسیاری از افراد سالها از این نوع کفشها استفاده میکنند و هرگز دچار مشکل جدی در رگهای پا نمیشوند. با این حال، موضوع اصلی به تداوم و شرایط استفاده برمیگردد.
کفش پاشنه بلند میتواند به عنوان یک عامل زمینهساز عمل کند؛ یعنی اگر فرد به دلایل ژنتیکی، شغلی یا سبک زندگی مستعد واریس باشد، استفاده مداوم از این کفشها ممکن است احتمال بروز یا تشدید آن را افزایش دهد. بنابراین نمیتوان گفت پاشنه بلند برای همه خطرناک است. اما به هر حال یکی از ریسکفاکتورهایی محسوب میشود که بهتر است با آگاهی به آن نگاه شود.
علت تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس
تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس به مجموعهای از تغییرات در عملکرد عضلات، فشار وارد بر رگها و نحوه حرکت بدن مربوط میشود که در ادامه، هر یک از این علل را به صورت دقیقتر بررسی میکنیم:
کاهش عملکرد پمپ عضله ساق پا در اثر کفش پاشنه بلند
وقتی کفش پاشنه بلند پوشیده میشود، عضلات ساق پا که نقش اصلی را در بازگرداندن خون از پاها به سمت قلب دارد، در حالت انقباض دائمی قرار میگیرد. بنابراین دیگر نمیتواند مانند حالت طبیعی به درستی عمل کند. این عضلات در شرایط عادی با هر قدم زدن مانند یک پمپ عمل کرده و خون را به سمت بالا هدایت میکند. اما پاشنه بلند دامنه حرکت آنها را محدود میکند.
در نتیجه، خون برای مدت طولانیتری در وریدهای پا باقی میماند و فشار داخل رگها افزایش مییابد. این اختلال در عملکرد پمپ عضله ساق پا یکی از مهمترین دلایل تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس است؛ زیرا به مرور زمان میتواند باعث کشیدگی دیواره رگها و تضعیف دریچههای وریدی شود.
افزایش فشار وریدی پا با پوشیدن کفش پاشنه بلند
پوشیدن کفش پاشنه بلند باعث میشود فشار وارد بر رگهای وریدی پا نسبت به حالت طبیعی افزایش پیدا کند؛ زیرا مسیر بازگشت خون به سمت قلب با مانع بیشتری روبهرو میشود. زمانی که پاشنه پا بالاتر قرار میگیرد، خون تمایل بیشتری به تجمع در قسمتهای تحتانی پا پیدا میکند و دریچههای وریدی مجبور میشود تحت فشار بالاتری عمل کند.اگر این وضعیت به طور مکرر تکرار شود، دریچهها به تدریج کارایی خود را از دست میدهد و فشار داخل رگها بالا میماند. این افزایش فشار وریدی یکی از سازوکارهای اصلی تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس است و میتواند به مرور زمان زمینهساز برجسته شدن و پیچخوردگی رگهای پا شود.
تغییر الگوی راه رفتن با کفش پاشنه بلند و ارتباط آن با واریس
کفش پاشنه بلند الگوی طبیعی راه رفتن را تغییر میدهد و بدن را مجبور میکند برای حفظ تعادل، از مفاصل و عضلات به شکل متفاوتی استفاده کند. در این شرایط، قدمها کوتاهتر میشود و تماس پاشنه و کف پا با زمین حالت طبیعی خود را از دست میدهد. در نتیجه عضلات ساق و مچ پا کمتر درگیر حرکتهای موثر خواهد شد.این تغییر در راه رفتن باعث کاهش جریان موثر خون در پاها و افزایش فشار بر وریدها میشود. به همین دلیل، تغییر الگوی راه رفتن یکی از مکانیسمهای مهم در تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس به شمار میآید.
چرا دکتر ناصر ملک پور؟!
12 سال هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
چاپ 61 مقاله علمی پژوهشی و 2 جلد کتاب
پایهگذار رشته فلوشیپ لاپاروسکوپی
بیش از 10/000 جراحی موفق و جراحی چاقی
چه افرادی با پوشیدن کفش پاشنه بلند بیشتر در معرض واریس هستند؟
برخی افراد بیش از دیگران نسبت به اثرات منفی کفش پاشنه بلند حساس هستند و احتمال بروز مشکلات وریدی در آنها بالاتر است. در این افراد، تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس میتواند زودتر و شدیدتر خود را نشان دهد:
- افراد با سابقه خانوادگی واریس: اگر در خانواده شما سابقه واریس وجود دارد، دیواره و دریچههای وریدی ممکن است ذاتا ضعیفتر باشد و فشار ناشی از این وضعیت اثر بیشتری بر آنها بگذارد.
- افرادی که ساعات طولانی میایستند یا مینشینند: شغلهایی که نیاز به ایستادن یا نشستن طولانی دارد، بازگشت خون را مختل میکند و پوشیدن کفش پاشنه بلند این شرایط را تشدید خواهد کرد. در نتیجه تاثیر ایستادن و نشستن طولانی مدت بر واریس بسیار زیان بار است.
- زنان باردار یا افرادی با اضافهوزن: افزایش وزن بدن فشار بیشتری به رگهای پا وارد میکند و همراه شدن آن با کفش پاشنه بلند، احتمال بروز واریس را بالاتر میبرد.
- افراد کمتحرک: ضعف عضلات ساق پا باعث میشود نقش پمپ عضلانی به خوبی انجام نشود و اثر منفی کفش پاشنه بلند بر گردش خون بیشتر شود.
- افرادی که به طور مداوم از پاشنههای بلند و باریک استفاده میکنند: استفاده طولانی مدت و روزانه از این نوع کفشها میتواند فشار مداوم بر وریدها وارد کرده و زمینهساز واریس شود.
چگونه تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس را کاهش دهیم؟
برای اینکه بتوان اثرات منفی کفش پاشنه بلند را کنترل کرد، لازم نیست به طور کامل آن را از زندگی کنار گذاشت. بلکه میتوان با رعایت چند نکته ساده، تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس را تا حد زیادی کاهش داد:
- انتخاب ارتفاع پاشنه مناسب: پاشنههای خیلی بلند فشار بیشتری به ساق و رگهای پا وارد میکند؛ انتخاب پاشنههای کوتاهتر و پهنتر تعادل و گردش خون را بهتر حفظ میکند.
- محدود کردن زمان استفاده: بهتر است پوشیدن کفش پاشنه بلند به موقعیتهای خاص محدود شود و از استفاده طولانی مدت و روزانه آن پرهیز کنید.
- تقویت عضلات ساق پا: انجام حرکات کششی و تمرینات ساده و ورزش واریس پا برای ساق پا به بهبود عملکرد پمپ عضلانی و کاهش فشار وریدی کمک میکند.
- استراحت دادن به پاها در طول روز: بالا قرار دادن پاها برای چند دقیقه میتواند به بازگشت بهتر خون و کاهش احساس سنگینی کمک کند.
- استفاده از کفش جایگزین در طول روز: در صورت امکان، تعویض کفش پاشنه بلند با کفش راحتتر در ساعات طولانی کار، فشار مداوم بر رگها را کاهش میدهد.
سوالات متداول درباره کفش پاشنه بلند و تاثیر آن در واریس
پوشیدن کفش پاشنه بلند به صورت موقت معمولا باعث واریس نمیشود. اما استفاده مکرر و طولانی مدت میتواند یکی از ریسکفاکتورها باشد، به خصوص در افرادی که زمینه ژنتیکی یا سبک زندگی مستعدی دارند.
تاثیر آن لزوما دائمی نیست؛ اگر فشار زیاد و طولانی مدت باشد، میتواند ریسک بروز یا تشدید واریس را افزایش دهد، اما با تغییر سبک پوشیدن و رعایت نکات پیشگیرانه، اثرات قابل کنترل و برگشتپذیر خواهد بود.
پاشنههای کوتاهتر و پهنتر، عمدتا زیر ۵ سانتیمتر، فشار کمتری به رگها وارد میکند و برای افراد مستعد واریس انتخاب مناسبتری است.
بله، استفاده مداوم از کفش پاشنه بلند میتواند فشار وریدی را افزایش دهد و روند برجسته شدن یا پیچخوردگی رگها را در افرادی که واریس دارند تشدید کند.
کلام آخر
تاثیر پوشیدن کفش پاشنه بلند بر واریس اگرچه همیشه باعث بروز این مشکل نمیشود، اما به عنوان یک عامل زمینهساز و ریسکفاکتور قابل توجه شناخته میشود. استفاده مداوم از این کفشها میتواند فشار وریدی را افزایش دهد، عملکرد عضلات ساق پا را محدود کند و الگوی طبیعی راه رفتن را تغییر دهد. همه اینها در طول زمان احتمال بروز یا تشدید واریس را بالا میبرد. خوشبختانه با انتخاب پاشنه مناسب، محدود کردن مدت زمان استفاده، تقویت عضلات ساق و رعایت استراحتهای کوتاه در طول روز، میتوان این تاثیرات را کاهش داد.
مشاوره حضوری با دکتر ناصر ملک پور
اگر قصد مراجعه به مطب دکتر ناصر ملک پور (فوق تخصص جراحی لاپاراسکوپی) را دارید، میتوانید به آدرس زیر مراجعه کنید.
تهران – سعادتآباد، بالاتر از میدان شهرداری، بلوار جوریکی، برج تشریفات، ساختمان شمالی، طبقه3 واحد ۱۲
